Dikkat
Unutuuğum, eklemediğim birşey yakalarsanız mesaj olarak sallamanızı arz ederim
.
Bir mmorpg oyuna başlamadan önce dikkat etmeniz gereken bir konu var. MMORPG'ler dillere destan bağımlılıklarıyla ünlüdür. Siz siz olun, casual gamer (günlük, yerinde ve zamanlı oynayan oyuncu) sıfatından, hardcore gamer (gecesini gündüzüne katıp karakteriyle evlenmeyi (cedrix'e selamlar) düşünen insan) sıfatına kaymayın. Bir gün elbet pişman olursunuz. Hadi beni sallamadınız, çevrenizde elbet vardır bu tür kişiler.
Bu mmorpg oyunlara bağımlılığı anlatabilen bir konumuzda ; WoW Oynadı Böyle Oldu
Her neyse, bana kalırsa MMORPG'lerin bağlayıcı yönü co-op çalışma sistemidir. Öyle ki evliliğe kadar gidebilen bu sistemler, party, klan, ırk vb. öğelerle tam anlamıyla destekleniyor.
Günümüz oyunlarından Jade Dynasty'de bir çift 
Klan ve evliliğin getirdiği +larda bulunuyor tabiiki. Bildiğiniz üzere günümüzde en çok oynanan MMORPG oyunlardan biride Metin2. Bu oyunda evlilikle aşk puanı kazanıyorsunuz ve çeşitli özellikler alabiliyorsunuz.
http://www.youtube.com/watch?v=fC9PHynXtis
Perfect World'de bir klan savaşı.
Party vb. şeyleri açmak gerekirse;
Party
Ortalama 8, bazı oyunlarda 40 kişilik savaş partylerine kadar uzanan, evlilikten sonra en küçük co-op biçimdir. Party, lideri tarafından exp bölümleme (eşit dağıtım, level'a göre ağırlık vb.) ayarlarıyla vs. kontrol edilebilir. Bazı oyunların bazı karakterlerinde party buffları bile bulunur. Bu co-op biçimi devamlı değildir.
Klan
Atılmadığınız veya kendi isteğinizle ayrılmadığınız sürece devamlı bir co-op biçimidir. Bazı oyunlarda klanlar kendine arazi bile alabilmektedirler.
Çeşitli klan buffları ve skilleri bulunur. Mesela Jade Dynasty adlı oyunda 4 klan skilli bulunuyor. Bunlardan 2'si HP ve MP değerlerimizi arttırırken, bir diğer skillde online olduğumuz her 45 saniyede bize exp sağlıyor.
Klan sisteminin çeşitli türevleri mevcuttur. Clan, guild, lonca vb. bunlara örnektir. Hepsi aynı mantıkta işlev görürler.
Irk
Her MMORPG oyunun olmazsa olmazlarından olan bir sistemdir. Hemen hemen her oyunda basitçe iyi ve kötü olarak ayırabiliriz.
http://www.youtube.com/watch?v=y-CgcJqFhqs
Aion adlı oyunda Elyos ve Asmodians ırklarının klas tanıtımları.
Co-op modunu tam anlamıyla tadından yenmez kıvama getiren, Skype adı verilen görüntülü ve sesli konuşma yazılımı ile partynizle, klanınızla sürekli etkileşim halinde olabiliyorsunuz.
Co-op oyun modunun hüküm sürdüğü MMORPG oyunlarda bir şeyi bilmezseniz olmaz. Dungeon adı verilen zindanlarda partyde öyle bir dayanışma olması gerekiyor ki, dungeon'u bitirebilesiniz. O zindandan aldığınız zevk kelimelere sığdırılamaz bir yerde.
http://www.youtube.com/watch?v=LkCNJRfSZBU
Leeroy Jenkins adlı, wow zindanında bütün yardımlaşmayı yerle bir eden, ardından wow oyun kartlarına adı basılan ve BlizzCon'a (blizzard wow festivali) çağırılan komik insan

.
http://www.youtube.com/watch?v=uICkJYbLA2A
World of Warcraft oyununda bir Boss Battle'ı
Basitçe her MMORPG oyunun bir amaç üzerine toplandığını söyleyebiliriz. Clientin sizi salladığı sanal dünyada adınızı duyurup pvp yapmanız, co-op'un zevkini çıkarmanız, savaşlara girmeniz, national point vb. değerleri yükseltmeniz vs. vs. Genel olarak savaş yani. Co-op oynama modunu hissettirmek isteyen oyunlardan biride 4story; 4Story RSCS arayüz
Karakter sistemine gelmek gerekirse;
Her oyunda belli başlı benzer karakterler bulunur. Atıyorum knight'ın priesti 4story'de rahiptir, jade dynastyde skysongtur vs. vs. Ben size bu karakterleri olabildiğince tanıtacağım.
Bir başka dikkat etmeniz gereken noktada stat point adı verilen, karakterinizin buildini belirleyen puanlardır. Genel olarak STR, HP, DEX, MP, INT olarak ayrılır.
STR'nin açılımı strenghtdir. Karakterin kuvvetini belirler.
HP'nin açılımı health pointtir. Karakterimizin canını belirler.
Dex'in anlamı dexterity'dir. Beceri vb. anlamlara gelir. Karakterimizin crit rate'ini (critical damage, atağınızın 3-5 katı vurmanız durumudur
) vb. belirler.
MP'nin açılımı mana pointtir. Karakterimizin spsini belirler. Büyü yaptığımızda düşen enerjimizin kotasını belirler.
Int'in açılımı Intelligencedir. Karakterimizin zekasını belirler. Büyü atağımızı temsil eden stattır.
Warrior
Bu klas, basitçe bir savaş makinesidir. Fazlasıyla yüksek defanslı hale getirilebilir ve bu haline tank adı verilir. Genel olarak bütün ağır silahları ve giysileri giyebilir. Büyüleri atağa yöneliktir ve buff vb. skilleri bulunmaz. Her oyunda en odun karakter budur. Çok çabuk sp tüketirler ve ağırlıklı statları STRdir. Çift balta, kılıç kalkan, çift kılıç, orak vb. kullanabildiği silahlardır.
Rogue
Aşina olduğumuz ismiyle assassindir. Genel olarak ok veya çift hançer kullanır. Skilleri atağa yöneliktir. Çeşitli buff ve görünmezlik skilleri bulunur. Ağırlıklı statı Dex'tir. Orta derece armor giyebilir.
Mage
Her oyunda "tek yer tek oturur" denilebilecek bir klastır. Atağı çok güçlüdür, buna karşın defansı çok düşüktür. Genel olarak alan skilleri bulunur. Ateş, su, toprak, elektrik vb. elementleri kontrol edebilir. Genel olarak aşırı hafif deri armorlar ve asa kullanır. Ağırlıklı statı MP ve INTtir.
Priest
Partylerin yapı taşıdır. Heal ve rez skilleri bulunur. Ölen party üyelerini diriltebilir. Çeşitli atak ve defans buffları bulunur. Ağırlıklı statı her oyuna göre değişebilir. Genel olarak INT ve MP'dir.
Gerek internet dilinde, gerekse online oyun dilinde kullandığımız çeşitli kısaltmalarada değinmeden olmaz.
Level: Karakterimizin seviyesini temsil eder.
F2P: FreeToPlay anlamına gelen kısaltmadır. Bu kısaltmanın bulunduğu oyunları oynamak için herhangi bir ücret ödemezsiniz.
P2P: PayToPlay anlamına gelen kısaltmadır. Bu kısaltmanın bulunduğu oyunları oynamak için belirli bir miktar ücret talep edilir.
Quest: Görev anlamına gelen kelimedir.
vs: Versus anlamına gelen düello talebidir.
PvP: Player vs Player anlamına gelen düellodur.
PvM (Player vs. Mob) - PvE (Player vs. Environment) Çevredeki bilgisayar kontrollü yaratıklara karşı yaptığımız savaşı temsil eden kısaltmadır.
Exp, xp, ex: Experience anlamına gelir. Tecrübe puanını temsil eder.
Boss: Patron anlamına gelen ve genelde öldürebilmek için bir party'e gereksinim duyduğumuz, yüksek exp ve drop rate'e sahip olan yaratıklardır.
Melee: Yakın dövüşü temsil eder.
Ranged: Menzilli dövüşü temsil eder.
LFG: Açılımı looking for grouptur.
NPC: Açılımı Non-Playable Character'dir. Oyun tarafından yönetilir ve görev aldığımız, verdiğimiz, çeşitli pot ve tamir vb. ihtiyaçlarımızı karşıladığımız karakterlerdir.
Mob: Monsters of Bashing anlamına gelir. Yaratıklara verilen genel addır.
Buff: Karakterimizin veya partydeki üyelerin canını, mana pointini veya başka bir statını arttırmaya yönelik skill.
Curse - Cure: Lanet anlamına gelir. Karşı tarafın gücünü belirli bir ölçüde düşüren skillerdir.
Loot: Düşen eşyaları toplamak / yağmalamak anlamına gelir.
Lag: Bilgisayarlar arası iletişimin kopması veya fazlasıyla yavaşlaması durumuna verilen addır.
Tank: Slot toplama ve dikkat çekme görevini üstlenmiş, yüksek defansa sahip karakter.
Spawn: Dirilmek anlamına gelir. Öldüğünüzde bir spawn point'e yönlendirilirsiniz.
Nuke: Bütün ateş gücünüzle saldırmak.
WTS: Want To Sell anlamına gelen kısaltmadır. Birşey satmak istediğinizde -birşeyi belirterek- söyleyebileceğiniz kısaltmadır.
WTB: Want To Buy anlamına gelen kısaltmadır. Birşey almak istediğinizde -birşeyi belirterek- söyleyebileceğiniz kısaltmadır.
Lol: Laughing out Loudly anlamına gelen kısaltmadır. Konuştuğumuz kişinin pek gülüp pek bir eğlendiğini gösterir.
Afk: Away From Keyboard anlamına gelir. Türkçesi klavyeden uzaktır.
K: Üç sıfır anlamına gelir. Mesela 10.000 demek yerine 10k diyebilirsiniz.
M: Altı sıfır anlamına gelir. Mesela 10.000.000 demek yerine 10m diyebilirsiniz.
GG: Good Game anlamına gelen, genelde bir oyun sonunda söylenen kısaltmadır.
Oyun Seçimi
Öncelikle birşeye aldanmamalısınız. Ülkemizde bilinçsiz bir MMORPG oyuncu kitlesi bulunuyor. Bunların dolduruşuna gelip metin2 gibi bir oyuna başlarsanız sonunuz hazin olabilir. İyi bir araştırma yapmanız öneridir.
Hemen hemen her piyasada karşımıza çıkan bir tekel, mmorpg oyunları es geçse olmazdı değil mi? Bu daldada tekel World Of Warcraft adlı oyunun elinde. Bir çok oyunun WoW killer (wow'dan oyuncu alabilecek nitelikte) ibaresi ile değerlendirilmesinin başlıca sebebide budur. Level dergisinin online oyun kitapçığında gördüğüm bir karede, "tekel wow'un elinde ve diğer oyunlar bir leş yiyici gibi bilinçsiz kitleyi sömürmeye çalışıyorlar." . Durum elbet bu kadar kötü değil. Ama temsili olarak nitelediğini söyleyebilirim.
WoW oynayın demiyorum. Size göre en güzel gelen oyunu seçmelisiniz tabiiki. Ben sadece piyasadaki standartları belleyen bir oyun olarak wow'u gösteriyorum, ki neredeyse her oyun incelemesinde wow'a kıyaslama yakalayabilirsiniz. Mesela 4story adlı oyunun wow kopyası olduğunu gösteren bir mesaj;
cronos Nickli Üyeden Alıntı
Hemen hemen her seçimde olduğu gibi öncelikle belirli bir kriter oluşturmanız gerekiyor. Mesela benim bir online oyundan beklediğim şudur;
*Kasması yeterince kolay, hırs öğeleri; yani bir zırh giyicem hurra slota dalayım vs. şeyler söylemeden "zevkli" bir level up sistemi.
*PvP sistemi ve özgün klaslar.
*Uçma.
*Pet vb. itemler.
*En az bir özgünlük öğesi. (Pet capture örnek verilebilir - Jade Dynasty.)
*Craft (item yaratma)
*Zevkli bir savaş sistemi.
*Alliance dediğimiz, klanların bağlı olduğu sistem.
*Daimi taze çevre 
Ben bunu Jade Dynasty'de buldum. Oynuyorumda. Sizde bir araştırma sonucu kriterlerinizi belirleyebilirsiniz. Ayrıca http://www.onlineoyun.gen.tr/forum/o...r-listesi.html konusuda size seçimde yardımcı olabilir.
Ve birşeyi unutmamalısınız. MMORPG oyunlar her ne kadar kılıç kalkan ve tekdüze bir sisteme sahip olsada, farklı dallarınıda bulmak mümküm. StarTrek online, AirRivals vs. bunlara örnek olarak verilebilir.